Key enabling technologies

Drukuj PDF

 

KEY ENABLING TECHNOLOGIES

Wiek XXI charakteryzuje się rozwojem zaawansowanych technologii, a w szczególności technologii multidyscyplinarnych, przenikających wszystkie dziedziny nowoczesnego przemysłu i usług: elektroniki, nanotechnologii, fotoniki, biotechnologii, zaawansowanych materiałów oraz zaawansowanych systemów wytwarzania.

Biorąc pod uwagę bardzo szybki rozwój nauki i jednocześnie tendencje rynkowe, przy uwzględnieniu potencjału gospodarczego i kapitału intelektualnego Unii Europejskiej, wyżej wymienione technologie jako technologie przyszłości „oparte na wiedzy, wiążące się z intensywnością badań (...), krótkimi cyklami innowacji, dużymi nakładami kapitałowymi, oraz wysokimi kwalifikacjami pracowników" (dok. KE z 30.09.2009 r., nr: COM (2009) 512), zostały w 2009 roku w komunikacie Komisji Europejskiej (Commission Communication – SEC 512/2009 "Preparing for our future: Developing a common strategy for key enabling technologies in the EU") określone zostały jako Key Enabling Technologies.

Tym samym zostały uznane za kluczowe dla zapewnienia krajom Wspólnoty wysokiej pozycji konkurencyjnej na rynku globalnym oraz dla dalszego postępu cywilizacyjnego Europy, w tym w zakresie ochrony zdrowia i rekreacji.

Wielka waga technologii KET, nano - i mikroelektronika, nanotechnologia, fotonika, biotechnologia, zaawansowane materiały oraz zaawansowane systemy wytwarzania, w rozwoju gospodarczym wynika z faktu, iż ich zastosowanie przemysłowe tworzy zarówno nowe, nieznane dotąd sektory i nisze rynkowe, jak i unowocześnia i znacznie zwiększa konkurencyjność istniejących.

Ukierunkowanie działalności gospodarczej na technologie grupy KET tworzy szanse, których nie dają technologie tradycyjne. Produkty oparte na KET wchodzą na zupełnie nowe sektory rynku. Stąd – w odróżnieniu od tradycyjnych rynków - przedsiębiorcy, którzy potrafią szybko wejść w nowo powstające nisze, na ogół napotykają bardzo niewielu rywali. Stwarza to istotną przewagę konkurencyjną w stosunku do tych, którzy w przyszłości dołączą. Przykładów sukcesów takiej strategii można odnotować w ostatnich latach bardzo wiele.

Rozwój technologii grupy KET ma także bardzo istotne znaczenie z punktu widzenia wzrostu i struktury zatrudnienia. Zgodnie z danymi statystycznymi OECD, zatrudnienie w gałęziach przemysłu związanych z rozwojem nanotechnologii w latach 2000-2008 wzrastało co roku o 25 % w skali światowej. Ekstrapolując ten trend można przewidywać, że Unia Europejska w roku 2015 będzie potrzebować około 400 tysięcy specjalistów w zakresie nanotechnologii, a gospodarka światowa około 2 milionów.

Sytuacja polskiej techniki w zakresie rozwoju i wdrażania kluczowych technologii nie jest zadawalająca. Luka technologiczna w tym obszarze w stosunku do najwyżej rozwiniętych gospodarek świata, także do wysoko uprzemysłowionych krajów europejskich, jest znaczna. Składa się na to szereg czynników, z których wiele wynika ze wspólnych cech tych technologii. Charakteryzują się one:

• bardzo wielką intensywnością prac badawczo-rozwojowych oraz wynikającym stąd zapotrzebowaniem na wysoko wykwalifikowanych specjalistów,

• krótkimi cyklami innowacji,

• dużymi nakładami kapitałowymi,

• znacznym ryzykiem gospodarczym.

Polskie przedsiębiorstwa w porównaniu z „graczami" światowymi są jeszcze słabe kapitałowo. Stąd unikają przedsięwzięć obarczonych dużym ryzykiem, chociaż skądinąd bardzo obiecujących. Na polskim rynku kapitałowym bardzo trudno znaleźć zewnętrzne źródła finansowania nowych, niesprawdzonych komercyjnie idei technologicznych. Nasze fundusze VC i tak zwani „aniołowie biznesu" także dysponują stosunkowo niewielkimi środkami, stąd ich polityka wejścia kapitałowego jest nader ostrożna. Banki żądają znacznych zabezpieczeń w postaci wartości materialnych, którymi z reguły mały i średni przedsiębiorca nie dysponuje. Zabezpieczenia w postaci prawa własności intelektualnej na ogół nie są przyjmowane.

Jednocześnie rozwojowi technologii KET towarzyszą okoliczności sprzyjające polskiemu przemysłowi. Cechuje się on znacznym rozproszeniem własnościowym i kapitałowym. W niektórych technologiach grupy KET dużych polskich przedsiębiorstw właściwie nie ma. Obserwacja rynku światowego wyrobów opartych na tych technologiach pokazuje, że charakteryzuje się on ogromną ilością nisz. Pojawia się bardzo wiele nowych pomysłów wykorzystujących możliwości i elastyczność produkcyjną technologii KET, których rynkowa skala jest na ogół dla światowych koncernów nieistotna, a dla firmy z grupy MSP nader obiecująca. Stąd słusznie zakładany szybki wzrost udziału technologii KET w rozwoju gospodarczym.

 

Stopka

Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego
w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka